Zdania pytające

Zdania pytające

zdjęcie wygooglowane

Co?- maa/maada ما | ماذا lub eih/e ايه

jak masz na imię?ما اسمك؟ ma ismuka? اسمك ايه؟ ismak eih?

czego chcesz? ماذا تريد؟ maada turiid? انت عايز ايه؟ inta 3aayiz eih?

Które?- أي ayya /انهو - انهي - انهم anhu [m] - anhi [ż] - anhum [l.mn.]

Którą drużynę wspierasz? تشجع اي فريق؟ tushayya3 ayya fariiq? بتشجع اي فريق؟ bitshagga3 ayya farii'?

Opcja z pytajnikiem anhu/anhi/anhum jest bardziej skomplikowana. Mamy tu do czynienia z dwoma przypadkami:

1. ánhu/ánhi/ánhum – z rzeczownikami nieokreślonymi- tu akcent pada na pierwszą sylabę. Tej opcji używa się raczej przy bardziej rozbudowanych zdaniach:

w którym apartamencie mieszkasz? انت ساكن في انهي شقة؟ inta saakin fi ánhi sha''a?

2. anhú/anhí/anhúm – z rzeczownikami określonymi- akcent na drugą sylabę. Tu mamy do czynienia z prostą budową pytania:

które piętro? الدور انهو؟ id-door anhú?

Gdzie?- فين fin (fen)

Gdzie?- (bardziej w sensie „dokąd?”)- على فين aala fin?

Skąd?- منين minein

gdzie jest muzeum? المتحف فين؟ il-mathaf fin?

gdzie idziesz? رايحة على فين؟ rayHa 3ala fin?

skąd jesteś? انت منين؟ inta minein?

Dlaczego?- ليه leih

Po co/w jakim celu?عشان ايه | علشان ايه aashaan eh/aalashaan eh

Kiedy?- امتى emta

dlaczego go nienawidzisz? بتكرهه ليه؟ bitikrahu leih?

kiedy są twoje urodziny? عيد ميلادك امتى؟ aaeed milaadak emta?

Kto/czyje?- مين meen

Czyje?- بتاع مين | لمين bitaa3 meen / li-meen

kim jesteś? انت مين؟ enta meen?

czyja jest ta książka? ده كتاب مين؟ da kitaab meen?

Jak?- ازاي izzaayy

jak się masz? ازيك؟ izzayyak/izzayyik?

skąd wiesz? عرفت ازاي؟ aaereft izzaayy?

Ile?- كام kam

która godzina? الساعة كام؟ is-saa3a kam?

ile masz lat? عندك كم سنة؟ aandik kam sana?

ile? (pytając o cenę)- بكام bi-kam

ile kosztuje ta książka? الكتاب ده بكام؟ il-kitaab da bi-kam?

jak dużo?- قد ايه 'adde eh

jak bardzo kochasz Egipt? ;) بتحب مصر قد ايه؟ bithebbe masr 'adde eh?

ile masz pieniędzy? معاك فلوس قد ايه؟ ma3aak filuus 'adde eh?

jak długo? من امتى min emta

jak długo tu mieszkasz? انت عايش هنا من امتى? inta 3aayish hina min emta?

Aby odpowiedzieć na pytanie „jak długo? od kiedy?” używamy słówka بقال ba'aal+zaimek (od X czasu). Dotyczy ono czasu określonego, gdy jakaś czynność rozpoczęła się w przeszłości i trwa nadal (ile czasu upłynęło od momentu rozpoczęcia danej czynności):

czekam tak od godziny- بقالي ساعة مستنية كدة ba'aali saa3a mistanniyya kida

Słówka tego używa się również w pytaniach jednak tylko ogólnych, aby spytać o konkretne jednostki czasu, musimy użyć słówka kam:

jak długo trwała operacja? العملية بقت قد ايه؟ il-3amaliyya ba'it 'adde eh?

ile godzin trwała operacja? العملية بقت كام ساعة؟ il-3amaliyya ba'it kam saa3a?

ile lat palisz papierosy? بتشرب سيجاير بقالك كم سنة؟ bitishrab sagaayir ba'aalak kam sana?

Jak długo tu mieszkasz? بقالك قد ايه عايش هنا؟ ba'aalak 'adde eih 3aayish hina?

W przypadku prostych pytań, wymuszających odpowiedź tak/nie, konstrukcja jest bardzo prosta- nie wstawiamy pytajników, jedynie odpowiednio intonujemy zdanie:

jesteś Egipcjaninem? انت مصري inta masri?

Oczywiście możemy wstawić pytajnik (hal هل), jednak w mowie potocznej jest to raczej pomijane:

jesteś Egipcjaninem? هل انت مصري؟ hal inta masri?

Pytania z „opcją wyboru”

czy(albo)- ولا walla

co wolisz, herbatę czy kawę? ماذا تفضل: الشاي أم القهوة؟ maada tufaddil, ash-shaay am al-qahwa?

jaką lubisz- czarną, lekko słodką, słodką czy bardzo słodką?
مزاجك ايه - سادة ولا عالريحة ولا مزبوط ولا زيادة؟  
mazaagak eh- saada walla 3ar-riiha walla mazbuut walla ziyaada?

Spotkać możemy słówko 'ummal أمال można je przetłumaczyć jako nasze „więc” lub „w tym wypadku”jednak nie dosłownie, dla ułatwienia mogę dodać, że jest to odpowiednik angielskie „so”, „then”:

jeśli nie jesteś sobą, to kim jesteś? لو انت مش انت, أمال انت مين؟ law enta mish enta, 'ummaal enta meen?

Wykorzystanie słówka maal ما لـ

*co się z Tobą stało?/co z Tobą? ما لك؟ maalak/maalik?

*co to ma wspólnego ze mną? أنا مالي؟ ana maali?

-co ona ma ze mną wspólnego? مالها ومالي؟ malha wa-maali?

-co on ma z Tobą wspólnego? مالك وماله؟ maalik wa-maalu?

*co z tego? jest ok وماله؟ we-maalu?

Na końcu pytania możemy dodawać różne frazy:

czyż nie? ولا لا؟ walla la'?

czy co? ولا ايه؟ walla eih?

czy nie jest tak? مش كدة؟ mish kida?

czy jestem w błędzie?mylę się? ولا انا غلطان؟ wallana ġaltaan?

prawda? racja? صح؟ sahh?

źródła:

Pons "Starter arabskiego"

http://arabic.desert-sky.net

Określoność gramatyczna

zdjęcie wygooglowane

 

W języku arabskim rzeczownikami określonymi są:

·         imiona, nazwy miejsc

·         zaimki

·         rzeczowniki tworzące pierwszą część konstrukcji dopełniaczowej

·         rzeczowniki w przypadku „wołacz”

Rzeczownik określony rozpoznać można dzięki obecności przedimka -al (ال), nie ulega on zmianie bez względu na rodzaj czy liczbę. -al ulega jednak zmianie, w zależności czy towarzyszy rzeczownikowi rozpoczynającemu się na literę słoneczną czy księżycową. Zacznę może od przedstawienia tego podziału:

Litery słoneczne:

 ت ، ث ، د ، ذ ، ر ، ز ، س ، ش ، ص ، ض ، ط ، ظ ، ن ، ل

l, n, Z, T, D, S, sh, S, z, d, dh, d, th, t

Litery księżycowe

أ ، ب ، ج ، ح ، خ ، ع ، غ ، ف ، ق ، ك ، ل ، م ، هـ ، و ، ي

y, w(o/u), h, m, l, k, q, f, gh, ayn, kh, H, j(g), b, alif

Jeżeli mamy do czynienia z literami księżycowymi, przedimek -al pozostaje bez zmian:

al-'ahwa- kawa القهوة
al-baab- drzwi الباب
al-aarabiyya- samochodu  العربية
al-gada- obiad الغدا
al-fondo- hotel  الفندق
al-mayya- woda  المية

Jeśli chodzi o litery słoneczne, zauważymy tu asymilację, przedimek „przejmuje” pierwszą literę wyrazu:

ash-shams- słońce الشمس
at -taalib- student الطالب
id-duniya świat  الدنيا
in-noor- świetle النور
ir-raagil człowiek الراجل

W przypadku, gdy przed rzeczownikiem występuje partykuła la- (na pewno, w rzeczy samej), przedimek określony ulega modyfikacji: a zostaje usunięte (zarówno w formie pisemnej jak i w wymowie):

la- + al-gamar (księżyc)= la-l-gamar (z pewnością księżyc)

la- + ash-shams (słońce)= la-sh-shams (z pewnością słońce)

Pdobnie rzecz się ma z przyimkiem li- (dla, do, w celu) fi- (w, za, od, wg) bi- (poprzez)

li- + al-gamar= li-l-gamar (na księżyc)

li- + ash-shams= li-sh-shams

fi- + al-bahr= fi-l-bahr (w morzu)

bi- + al-gow= bi-l-gow (poprzez powietrze)

Arabski wykorzystuje przedimek określony również w odniesieniu do rzeczowników lub pojęć ogólnych:

bahebb al-aflaam al-agnabiyya- lubię filmy zagraniczne بحب الأفلام الأجنبية

as-salaam ahsan min al-harb- pokój jest lepszy niż wojna لسلام أحسن من الحرب

Na koniec rzeczowniki nieokreślone. Tu istotnym jest fakt, iż w języku arabskim nie używa się formy teraźniejszej czasownika „być”. Tak więc zdanie:

On jest inżynierem- będzie brzmiało- howwa mohandis- czyli dosłownie „on inżynier”

هو مهندس

Ona jest nauczycielką- heyya mudarrisa- „ona nauczycielka” هي مدرسة

W dzisiejszym słowniczku sposoby zwracania się do innych:

ya يا- słówko to wstawiamy przed imieniem , tytułem itp.

( izzayyak ya ahmed? ازيك يا احمد? )

efendim افندم - odpowiednik angielskiego sir/madam

hadritak [m]/hadritik [ż ] حضرتك - enta/enti jednak bardziej formalnie, z wyrazem szacunku, zwracając się np. do osoby starszej, szefa itp. W tym wypadku pomijamy słówko ya (Izzayy HaDritak? حضرتك ازي)

saaadtak/saaadtik سعدتك - jeszcze bardzie sformalizowane słowo hadritak/hadritik, dość rzadko stosowane

ustaaz/ustaaza استاذ/ استاذة - stosowane do zwracania się do osoby wykształconej

beih بيه i baahsa باشا – wyraz szacunku, również stosowane niezbyt często

habiibi/habibti حبيبتي- no to znają chyba wszyscy ;) ale na poważnie- jest to odpowiednik naszego „kochanie” ale jednocześnie „mój drogi/a”. Często stosowany pomiędzy członkami rodziny, w stosunku do dzieci i przyjaciół (również tej samej płci). Warto zapamiętać, że forma męska (habiibi), stosowana jest również w odniesieniu do kobiet.

madaam مادام- pani

aanesa آنسة- panna

hadrit iz-zaabit حضرة الظابط - coś jak „oficer”, ugrzeczniona forma zwracania się do policjanta

Liczba mnoga

Liczba mnoga w języku arabskim jest troszkę bardziej skomplikowana niż u nas, gdyż nadal istnieje tam dualis (liczba podwójna):

Liczba mnoga podwójna- odnosi się ona do podwójnych części ciała oraz do rzeczowników oznaczających pokrewieństwo. Dla rodzaju męskiego tworzymy ją poprzez dodanie końcówki –ayn, dla rodzaju żeńskiego używamy końcówki –tayn

atr (pociąg)--> atrayn

mathaf (muzeum)--> mathafayn

  

     Liczba mnoga regularna- do formy męskiej dodajemy końcówkę –een

mudarris (nauczyciel)--> mudarriseen

mumassil (aktor)--> mumassileen

Dla formy żeńskiej użyjemy –aat

aarabiyya (samochód)--> aarabiyyaat

magalla (czasopismo)--> magallaat

  

     Liczba mnoga nieregularna- tutaj za wiele wytłumaczyć nie można- wkucie na pamięć obowiązkowe. Kilka przykładów:

kitaab (książka) kotob

walad (chłopiec) awlaad

akh (brat) ekhwaat

gamal (wielbłąd) gimaal

Jak zawsze porcja słówek, tym razem czas:

wa’t (aw’aat)- czas

sana- rok

shahr- miesiąc

usbu’- tydzień

yoom- dzień

sa’a- godzina

di’ii’a – minuta

tanya- sekunda

sobh- ranek (is-sobh-rano)

duhr- południe (ba’d duhr - po południu)

ma’a- wieczór

layla- noc (Bil-layl- nocą)

nuss il-layl- północ

shuru is-shams- wschód słońca

guruub as-shams- zachód słońca

‘abl- przed

ba’d- po

dilwa’ti- teraz

imbaarih- wczoraj

imabaarih bil-layl- zeszłej nocy

innaharda- dzisiaj

innaharda sobh- dziś rano

bukra- jutro

ba’d bukra- po jutrze

badri- wcześnie

min ’abl- wcześniej

ba’d shwayya- za chwilę

dayman- zawsze

‘aadatan- przeważnie

ahyaanan- czasami

kull yoom- codziennie

kull yoom is-sobh- codziennie rano

bi-kasra- często

fag’a- nagle

fi l-aahir- nareszcie

fi l-haal- natychmiast

min shwayya- niedawno

abadan- nigdy

haliyyan- obecnie

min dilwa’ti- od zaraz

min emta- odkąd

ba’deen- potem

wahri- późno

fi l-ma’ad- punktualnie

mit’ahhar- spóźniony

ta’hir- spóźnienie

is-saa’a kam?- która godzina?

is-saa’a wahda- pierwsza godzina

is-saa’a sitta we-rub- jest kwadrans po szóstej

is-saa’a sab’a we-ashara- jest 10 po 7

is-saa’a tis’a illa tilt- jest 8:40

is-saa’a arba’a illa rub’- jest za kwadrans 4

is-saa’a talata we-nuss- jest wpół do czwartej

fi saa’a hamsa sabaahan- o 5 rano

ba’d s-saa’a ta’riban- mniej więcej za godzinę

ba’d nuss’ s-saa’a- za pół godziny

fi d-duhr Bi-z-zabt- punktualnie w południe

‘andak saa’a?- ma pan zegarek?

la, ma ‘andish- nie, nie mam

ma ‘andish wa’t- nie mam czasu

ba’aalak/ba’aalik ‘addee f-masr?- ile już jest pan/pani w Egipcie

źródło:http://klepsydra.blog.onet.pl

źródła:

Pons "Starter arabskiego"

http://arabic.desert-sky.net

Zaimki

źródło:http://www.drzwi-globus.pl

 To chyba jeden z ważniejszych aspektów w gramatyce- zacznijmy więc od podstaw:

Ana- ja

Enta- ty

Enti- również „ty” jednak tym razem kierowane do kobiety

Howwa- on

Heyya- ona

Ihna- my

Intu- wy

Homma- oni

Wcale nie takie trudne prawda? Wystarczy wyklepać na pamięć, tak jak podczas nauki każdego języka. Czas na zaimki sufigowane (tylko nazwa brzmi strasznie), w zależności do jakiej części mowy są dodawane pełnią inną rolę- zaimka dzierżawczego (do rzeczownika) lub dopełnienia (do czasowników):

-i/-iya -(po samogłosce)-ni (po czasowniku) mój, moja, moje, mnie

-ak/-k -twój, twoja, twoje, ciebie (zwracając się do mężczyzny)

-ik/-ki -to samo, z tym że w rodzaju żeńskim

-u(h)/-h -jego, go

-ha -jej, ją

-na -nasz, nasza, nasze, nas

-ku(kum) -wasz, wasza, wasze, was

-hom -ich

Dla przykładu można użyć słówka bint (córka, dziewczynka):

binti- moja córka

bintak/bintik- Twoja (r.m)córka/(r.ż)

bintu(h)- jego córka

bint(a)ha- jej córka

bint(i)na- nasza córka

bint(u)ku- wasza córka

bint(u)hom- ich córka

Kolejne przykłady, tym razem z użyciem słówka  sa'al (pytać) 

sa'alni- zaptał się mnie

sa'alak- zapytał się ciebie (r.m)

sa'alik- zapytał się ciebie (r.ż)

sa'alu- zapytał go

sa'alha- zapytał ją

sa'alna- zapytał nas

sa'alku/ sa'alkum- zapytał was

sa'alhom- zapytał ich

Odrobina słownictwa:

ism- imię
ismi Karolina- nazywam się/ mam na imię Karolina
ismak e/ismik e?- jak masz na imię (m/ż)
tsharafna/forsa saida- miło mi poznać 
min ayna enta/enti (hadritak/hadritik minen?)- skąd pochodzisz (m/ż)
ana min bulanda- pochodzę/ jestem z Polski
ana bulandi/ bulandiyya- jestem Polakiem/ Polką
izzayak/ izzayik?- jak się masz? (m/ż)
kullu tamam- wszystko w porządku
kwayis/ mish kwayis- dobrze/ nie dobrze
shokran, we enta/enti?- dziękuje a Ty? (m/ż)

saadot belkak- miło cię widzieć

enta/enti masri/masriyya?- jesteś Egipcjaninem/ Egipcjanką?

enta sakin/enta sakna fin?- gdzie mieszkasz (m/ż)

ana sakin/sakna fi Wrocław- mieszkam (m/ż) we Wrocławiu

umrak/umrik kam?(aandik kam sana?)- ile masz lat (m/ż)

ana umri 26- mam 26 lat

źródło:http://phonelove.info

źródła:

Pons "Starter arabskiego"

http://arabic.desert-sky.net

Rodzaje gramatyczne

W języku arabskim mamy do czynienia tylko z tymi dwoma rodzajami gramatycznymi, nie uraczymy tu formy nijakiej, co z pewnością można zaliczyć na plus. 

Rodzaj żeński najczęściej rozróżniany jest dzięki obecności litery ta marbuta (ة‎ ـة)a na końcu wyrazu. Oczywiście nie może to być takie proste…jak wszędzie są i wyjątki. Pomocnym może okazać się  zapamiętanie kilku zasad. Rzeczowniki rodzaju żeńskiego to te oznaczające:

• pokrewieństwo- bint (córka), uht (siostra), umm (matka)

• podwójne części ciała- id (ręka), rigl (noga), ayn (oko), widn/wedn (ucho), a także niektóre pojedyncze jak: ra's (głowa), batn (brzuch), da’n (szczęka)

• nazwy geograficzne i astronomiczne- ard (ziemia), balad (miasto, kraj), shams (słońce)

• niektóre nazwy własne państw- masr (Egipt), libnan (Liban)

Gdy mamy do czynienia z dwoma rzeczownikami rodzaju żeńskiego, gdy jeden z nich określa drugi, zamieniamy końcówkę –a pierwszego wyrazu, na końcówkę –it:

sura(zdjęcie)-->surit timsal (zdjęcie pomnika)

maktaba(biblioteka)-->maktabit gam’a (biblioteka uniwersytecka)

tazkara(bilet)-->tazkarit tiara (bilet na samolot)

źródło:http://www.graphicmania.net

Kolejna porcja słówek:

Rodzina- usra, ahl

Rodzice- il-walden

Rodzeństwo- ihwa

Matka- umm

Ojciec- abb

Syn- ibn

Córka- bint

Siostra- uht

Brat- ahh

Dziadek- gidd

Babcia- gidda

Wnuczek- hafid

Wnuczka- hafida

Ciotka- hala (ze strony matki)

Wujek- hal
Ciotka- amma (ze strony ojca)
Wujek- amm

Mąż- zoug

Żona- zouga

Na koniec liczby, rzecz bardzo przydatna. I tu mała uwaga- jak już wcześniej wspomniałam, w języku arabskim funkcjonuje zapis od prawej do lewej, jednak nie dotyczy to cyfr- tu spotkamy się z "naszym" sposobem zapisu. Dla przykładu:

١٢٩ odczytujemy jako 129, nie jako 921

0 = Sifer

1 = Wahid

2= Ithinin

3 = Thalatha

4= Arba'a

5= Khamsa

6= Sita

7 = Saba'a

8= Thamania

9= Tisa'a

10= Ashara

11= Hidashar

12= Itnashar

13 =Talatashar

14= Arbatashar

15= Kamastashar

16= Sitashar

17= Sabatashar

18 = Tamantashar

19= Tisatashar

20 = Ishrin

21= Wahid wa Ishrin

30= Talatin

40= Arba'ain

50= Kamisin

60= Sitin

70= Saba'ain

80= Tamanin

90= Tisain

100= Miaya

1000= Alf

1000000= Milyon

źródło:http://arabic4free.blogspot.com

Źródło

Pons "Starter arabskiego"